เปิดแพ็คออนไลน์ตรวจสอบได้จริงไหม อธิบาย Provably Fair แบบเข้าใจง่าย

ก่อนเปิดแพ็คออนไลน์ครั้งแรก คำถามที่แทบทุกคนสงสัยคือ ระบบรู้ผลก่อนเราไหม และถ้าทีมงานอยากให้ใครได้การ์ดใบไหน จะแก้ผลได้หรือเปล่า คำตอบที่ดีที่สุดไม่ใช่ "เชื่อเราเถอะ" แต่เป็นระบบที่ให้คุณตรวจเองได้ บทความนี้อธิบายว่า Provably Fair ของ SlabHub ทำงานอย่างไร โดยไม่ต้องมีพื้นฐานคณิตศาสตร์

ใช้กับแพ็คไหนบ้าง

Provably Fair ใช้กับแพ็คที่เปิดระบบนี้ไว้เท่านั้น หน้าแพ็คที่ใช้ระบบนี้จะแสดงข้อมูลของลังที่กำลังขายอยู่ให้เห็น ทุกอย่างที่อธิบายต่อจากนี้หมายถึงแพ็คกลุ่มนี้ ถ้าไม่แน่ใจว่าแพ็คไหนใช้ ดูที่หน้าแพ็คก่อนซื้อได้เลย

หลักการง่าย ๆ: สัญญาก่อน แล้วพิสูจน์ทีหลัง

ลองนึกภาพว่าก่อนเปิดขาย มีคนเขียนลำดับการ์ดทั้งหมดลงกระดาษ ใส่ซองปิดผนึก แล้ววางซองไว้กลางห้องให้ทุกคนเห็น ไม่มีใครเห็นข้างในซอง แต่ทุกคนรู้ว่าซองนี้ถูกปิดไว้ก่อนเริ่มขาย และเปลี่ยนไส้ในทีหลังไม่ได้ พอขายจบ ค่อยเปิดซองให้ทุกคนเทียบว่าสิ่งที่เกิดขึ้นตรงกับที่เขียนไว้หรือไม่

Provably Fair ทำแบบเดียวกัน เพียงแต่ใช้คณิตศาสตร์แทนซองกระดาษ

ขั้นที่ 1 ล็อกรายการการ์ดก่อนขาย

ก่อนเปิดขาย SlabHub รวมการ์ดทั้งลัง (ชุดการ์ดที่ขายในรอบนั้น) เป็นรายการที่เรียงลำดับไว้ แล้วนำลำดับนั้นมารวมกับกุญแจลับ (salt) คำนวณออกมาเป็นรหัสล็อก (hash) หนึ่งชุด รหัสนี้ถูกประกาศบน GitHub เมื่อเปิดลัง พร้อมรายชื่อการ์ดทุกใบในลัง ซึ่งเรียงตามรหัสสินค้า ไม่ได้เรียงตามลำดับที่ล็อกไว้ คุณเทียบเวลาที่ประกาศกับเวลาที่คุณซื้อได้เอง

รหัสล็อกมีคุณสมบัติสำคัญสองข้อ ข้อแรก ถ้าลำดับเปลี่ยนแม้แต่ตำแหน่งเดียว รหัสจะเปลี่ยนไปทั้งหมด ข้อสอง ดูรหัสแล้วย้อนกลับไปหาลำดับไม่ได้ กุญแจลับจึงช่วยกันไม่ให้ใครเดาลำดับจากรายชื่อการ์ดที่เปิดเผยไว้

ขั้นที่ 2 ผูกออเดอร์กับค่า randomness ที่ยังไม่เกิด

ตอนคุณจ่ายเงิน ออเดอร์ของคุณจะถูกผูกไว้กับค่า randomness รอบหนึ่งในอนาคตจาก drand ซึ่งเป็นเครือข่ายสาธารณะที่ออกค่า randomness ใหม่ทุกประมาณ 3 วินาที ค่าแต่ละรอบเกิดจากหลายองค์กรในกลุ่ม League of Entropy ร่วมกันสร้าง จึงไม่มีฝ่ายไหนทำนายหรือเลือกค่าเองได้ รวมถึงทีมงาน SlabHub ด้วย

เหตุผลที่ต้องผูกต่อออเดอร์ ไม่ใช้ค่าเดียวทั้งลัง คือถ้าใช้ค่าเดียว คนที่ซื้อหลังค่านั้นออกมาแล้วจะคำนวณผลของตัวเองได้ก่อนจ่ายเงิน การผูกรอบที่ยังไม่เกิดทำให้ไม่มีใครรู้ผลก่อนจ่าย

ขั้นที่ 3 คำนวณผลด้วยสูตรที่เปิดเผย

พอค่ารอบนั้นออก ระบบนำค่า randomness รหัสของลัง และลำดับการเปิดของคุณมาคำนวณด้วยสูตรที่เปิดเผยไว้ ได้ออกมาเป็นตำแหน่งในรายการการ์ดที่ยังเหลือ การ์ดใบนั้นคือผลของคุณ และหลุดออกจากรายการทันที ถ้าเป็นแพ็คที่ให้เลือกช่องเอง ช่องที่คุณกดก็เป็นส่วนหนึ่งของสูตรด้วย

ขั้นที่ 4 เปิดเผยทุกอย่างเมื่อลังขายหมด

เมื่อลังขายหมด SlabHub เปิดเผยลำดับที่ล็อกไว้ กุญแจลับ และผลทุกใบไว้ที่เดียวกับรหัสล็อกบน GitHub ถึงตอนนี้ใครก็คำนวณรหัสล็อกซ้ำได้ และเทียบได้ว่าตรงกับที่ประกาศไว้ตั้งแต่เปิดลังหรือไม่

ตรวจอะไรได้บ้าง ก่อนและหลังลังขายหมด

การตรวจแบ่งเป็นสองช่วง เพราะลำดับที่ล็อกไว้ต้องเก็บเป็นความลับจนกว่าลังจะขายหมด ถ้าเปิดเผยระหว่างขาย ทุกคนจะรู้ล่วงหน้าว่าออเดอร์ต่อไปจะได้ใบไหน

ก่อนลังขายหมด

• ค่า randomness เป็นของจริง เปิดดูค่าของรอบที่ผูกกับออเดอร์คุณจาก drand ได้โดยตรง ไม่ต้องผ่าน SlabHub
• การคำนวณถูกต้อง เบราว์เซอร์ของคุณคำนวณสูตรซ้ำเอง และบอกว่าได้ตำแหน่งเดียวกับที่ระบบบันทึกไว้หรือไม่
• รายการถูกล็อกแล้ว รหัสล็อกและรายชื่อการ์ดถูกประกาศเมื่อเปิดลัง และไฟล์ที่ประกาศแล้วจะไม่ถูกแก้ไข

หลังลังขายหมด

• ลำดับไม่ได้ถูกเปลี่ยน นำลำดับกับกุญแจลับที่เปิดเผยมาคำนวณ แล้วต้องได้รหัสล็อกเดียวกับที่ประกาศไว้ตอนเปิดลัง
• การ์ดตรงกับผล สร้างรายการการ์ดที่เหลือ ณ ลำดับการเปิดของคุณขึ้นมาใหม่ แล้วดูว่าการ์ดที่ตำแหน่งนั้นคือใบที่คุณได้จริง
• ทุกออเดอร์โปร่งใส ผลของทุกใบในลังเปิดให้ทุกคนดูได้

ลองตรวจผลของคุณเอง

วิธีที่ง่ายที่สุดคือเปิดประวัติการซื้อ เข้ารายละเอียดออเดอร์ แล้วกดปุ่มตรวจสอบ ระบบจะพาไปที่หน้า Provably Fair พร้อมกรอกเลขลังและลำดับการเปิดให้ คุณจะเห็นว่าเบราว์เซอร์คำนวณได้ตรงกับที่ระบบบันทึกไว้หรือไม่ และถ้าลังขายหมดแล้ว ก็จะตรวจได้ถึงขั้นว่าได้การ์ดใบไหน

สิ่งที่ Provably Fair บอก และไม่ได้บอก

Provably Fair พิสูจน์ได้ว่าไม่มีใครรู้ผลก่อนคุณจ่ายเงิน และไม่มีใครแก้ผลหลังจากนั้น แต่ไม่ได้ทำให้โอกาสได้การ์ดใบไหนสูงขึ้นหรือต่ำลง โอกาสของแต่ละระดับดูได้จากอัตราและรายการการ์ดที่ยังเหลือในหน้าแพ็ค ซึ่งอธิบายไว้ในวิธีเปิดแพ็คออนไลน์

สรุป

• แพ็คที่ใช้ Provably Fair ล็อกรายการการ์ดทั้งลังไว้ก่อนขาย และประกาศรหัสล็อกบน GitHub เมื่อเปิดลัง
• ทุกออเดอร์ผูกกับค่า randomness จาก drand รอบที่ยังไม่เกิดตอนจ่ายเงิน จึงไม่มีใครรู้ผลล่วงหน้า
• ระหว่างขาย ตรวจค่า randomness และการคำนวณได้ หลังลังขายหมด ตรวจได้ครบถึงการ์ดที่ได้
• ตรวจได้เองจากประวัติการซื้อ หรือที่หน้า Provably Fair

มีคำที่ไม่คุ้น เปิดคำศัพท์การ์ดสะสมไว้ข้าง ๆ ได้ ส่วนคำถามเรื่องบัญชี การจัดส่ง หรือพอยท์ ดูได้ที่คำถามที่พบบ่อย